Üye
devletler tarafından 1995 yılında kabul edilen, Alkol ile İlgili Avrupa
Şartı, bölgedeki bütün insanların sağlığınıve esenliğini geliştirmek
ve korumak için yol gösterici ilkeler ve amaçlar ortaya koyar. Bu
bildirge, çocukları ve gençleri alkollü içki kullanma baskılarından
korumayı ve alkolün onlara dolaylı veya dolaysız zarar vermesini azaltmayı
amaçlar. Bu bildirge Alkol ile İlgili Avrupa Şartı'nın beş ilkesini
yeniden onaylar.
1.
Bütün insanların kazalardan, şiddetten ve alkol tüketiminin
diğer olumsuz sonuçlarından korunmuş bir aile, toplum ve iş yaşamına
sahip olma hakkı vardır.
2.
Bütün insanların alkol tüketiminin sağlık, aile ve toplum üzerine
etkileri konusunda yaşamın erken dönemlerinde başlayan, doğru ve tarafsız
bilgi ve eğitim alma hakkı vardır.
3.
Bütün çocukların ve adolesanların, alkol tüketiminin olumsuz
etkilerinden ve olanakların elverdiği ölçüde alkollü içki reklamlarından
arındırılmış bir çevrede büyümeye hakları vardır.
4.
Tehlikeli veya zarar verici boyutta alkol tüketen bütün insanların
ve onların aile üyelerinin tedavi ve bakıma ulaşma ve
alma hakları vardır.
5.
Alkol tüketmek istemeyen veya sağlık sorunları ya da diğer
nedenlerle alkol tüketemeyen herkesin içmek için zorlanmamaya ve alkol
kullanmama davranışlarının desteklenmesine hakları vardır.
Gerekçe
Sağlık
ve esenlik her insanın temel hakkıdır. Çocukların ve gençlerin sağlık
ve esenliğini korumak ve geliştirmek, Birleşmiş Milletler Çocuk Hakları
Sözleşmesi' nin merkezini, Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ)'nün SAĞLIK-21
politik çerçevesinin ve UNICEF misyonunun da yaşamsal öneme sahip
bir parçasını oluşturur. Gençler ve alkol ile ilişkili olarak, DSÖ
Avrupa 2000 - 2005 Alkol Eylem Planı; gençleri alkol kullanmaya yönelik
baskılardan korumak ve alkol ile ilişkili zararların yaygınlık ve
derinliğini azaltmak için; ev, eğitim kurumları, işyeri ve yerel toplumda
destekleyici çevrelerin sağlanması gerektiğini belirtir. Dahası, gençlik
ve alkol konusunu politik gündeme taşımak için büyük bir fırsat yaklaşmaktadır.
Sekreteryasını UNICEF'in yaptığı Eylül 2001 tarihinde gerçekleştirilecek
Birleşmiş Milletler Genel Kurulu’nun Çocuklar Üzerine Özel Oturumu
için dünyadaki bütün devletler hazırlık yapmaktadırlar.
Gençlik
Çevresi
Medya
ve pazarların küreselleşmesi, genç insanların algılarını, seçimlerini
ve davranışlarını gittikçe daha fazla şekillendirmektedir. Bugün bir
çok genç daha büyük fırsatlara ve harcanabilir gelire sahiptir
ancak bu gençler tüketim ürünleri ve alkol gibi zararlı potansiyele
sahip maddeler söz konusu olduğunda daha da saldırgan hale gelen satış
ve pazarlama tekniklerine karşı daha savunmasızdırlar. Aynı zamanda,
serbest pazar hakimiyeti bir çok ülkede var olan halk sağlığı güvenlik
ağlarını kemirmiş ve gençler için olan sosyal yapıları zayıflatmıştır.
Hızlı sosyal ve ekonomik değişim, sivil çatışmalar, yoksulluk, evsizlik
ve yalnızlık alkol ve uyuşturucuların bir çok gencin yaşamında önemli
ve yıkıcı bir rol oynama olasılığını arttırmıştır.
İçme
eğilimleri
Çocuklar
arasında alkol deneyimi artışı, özellikle adolesan ve genç erişkinler
arasında içki alemi ve sarhoşluk gibi yüksek riskli içme tarzının
fazlalaşması ve alkol ile psikoaktif maddelerin (çoklu ilaç kullanımı)
birlikte alınması gençlerin içme tarzlarındaki ana eğilimlerdir. Gençlerde
alkol, tütün ve yasadışı ilaç kullanımı arasında belirgin ilişki bulunmaktadır.
Gençlerin
alkol tüketiminin maliyeti
Gençler
kendilerinin veya diğer insanların alkol tüketiminden kaynaklanan
fiziksel, duygusal ve sosyal zararlanmalara karşı daha korunmasızdırlar.
Yüksek riskli içme tarzı, şiddet, güvenli olmayan cinsel davranış,trafik
kazaları ve diğer kazalar, kalıcı sakatlık ve ölüm arasında güçlü
ilişki vardır. Gençler arasında alkol ile ilgili sorunların yol açtığı
sağlık, sosyal ve ekonomik maliyetler topluma önemli bir yük getirmektedir.
Halk
sağlığı
Alkol
ve diğer psikoaktif maddelerin kulanımı bugün bir çok gencin sağlığını
ve esenliğini ciddi bir şekilde tehdit etmektedir Halk sağlığı açısından
mesaj açıktır: alkol tüketimi için bilimsel olarak kanıtlanmış güvenli
bir sınır yoktur, özellikle de çocuklar ve adolesanlar gibi en hassas
gruplar için. Bir çok çocuk, aynı zamanda, başkalarının, özellikle
aile üyelerinin; ailenin dağılması, ekonomik ve duygusal yoksulluk,
ihmal, istismar, şiddet ve olanak kaybı ile sonuçlanan; alkol tüketimlerinin
kurbanıdır. Alkol ile ilgili halk sağlığı politikalarının, ticari
çıkarlarla etkileşmeden, halk sağlığı çıkarları gözetilerek formüle
edilmesine ihtiyaç vardır. İlgilenilmesi gereken ana kaynaklardan
bir tanesi alkollü içki endüstrisi ve eğlence sektörünün yoğun promosyon
ve sponsorluk yoluyla spor ve gençlik kültürünün ticarileştirilmesine
yönelik çabalarıdır.
BİLDİRGE
Bu
bildirge ile biz, DSÖ Avrupa Gençlik ve Alkol Üzerine Bakanlar Konferansı
katılımcıları; gençlerin iyi kalitede bir yaşamın ve iş, dinlence,
aile ve toplum yaşamları bağlamında dolu bir geleceğin tadını çıkarmalarını
sağlamak üzere; bütün üye devletleri, hükümetler arası ve hükümet
dışı organizasyonları ve ilgili tarafları, taraftar olmaya ve gençlerin
sağlık ve esenliği için yatırım yapmaya çağırıyoruz.
Gençlere
yönelik alkol politikaları, geniş bir toplumsal politikanın parçası
olmalıdır çünkü gençler arasındaki alkol tüketimi büyük bir oranda
daha geniş bir yetişkin toplumun tutum ve davranışlarının bir yansımasıdır.
Genç insanlar bir kaynaktırlar ve alkol ile ilgili problemlerin çözümüne
olumlu katkı yapabilirler.
Avrupa
2000-2005 Alkol Eylem Planı' ında çerçevesi çizilen geniş toplumsal
politikayı tamamlamak üzere şimdi genç insanlar için spesifik hedefler,
politika ölçütleri geliştirmek ve aktiviteleri desteklemek gerekmektedir.
Üye devletler, kendi farklı kültürleri, sosyal, yasal ve ekonomik
koşulları ile uyumlu olarak:
1.
Aşağıda yer alan hedefleri belirleyeceklerdir. Bu
hedeflere 2006 yılında ulaşılmalıdır.
(a)
alkol tüketmeye başlayan gençlerin sayısını önemli ölçüde azaltmak;
(b) gençlerin
içkiye başlama yaşını geciktirmek;
(c) genç
insanlar arasında, özellikle adolesan ve genç erişkinlerde yüksek
riskli alkol tüketiminin meydana gelmesini ve sıklığını önemli ölçüde
azaltmak;
(d) alkol
ve ilaç kullanımına karşı anlamlı seçenekler sunmak ve/veya bu seçenekleri
çoğaltmak ve genç insanlar ile çalışanların eğitim ve becerilerini
arttırmak;
(e) genç insanların, gençlerin
sağlığı ile ilgili özellikle alkol ile ilişkili politikaların
oluşturulmasında yer almalarını daha fazla sağlanmak;
(f) genç
insanları alkol konusunda daha fazla eğitmek;
(g) özel
olaylara vurgu yapılarak, alkolün teşvik edilmesi, bedava dağıtımı,
reklamları, sponsorlukları ve kolay ulaşılabilirlik durumları ile
ilişkili olarak gençlerin içmeleri yönünde yapılan baskıları azaltmak;
(h) yasa
dışı alkol satışına karşıt hareketleri desteklemek;
(i) özellikle
alkol problemi olan genç insanlar ve / veya alkol bağımlısı ebeveynler
veya aile üyeleri için, sağlık ve danışma hizmetlerine ulaşımı sağlamak
ve / veya arttırmak;
(j) özellikle
genç insanların yaşadığı kazalar, tecavüzler ve şiddet gibi alkole
bağlı zararları önemli ölçüde azaltmak.